Ăn nhiều thịt bò có gây suy thận?

Bạn thích thịt bò nhưng lại lo ăn thường xuyên có thể ảnh hưởng đến thận? Một bữa phở bò, bò xào hay thịt nướng tưởng như bình thường cũng có thể khiến bạn tự hỏi: ăn nhiều thịt bò có gây suy thận không?

Câu hỏi này càng dễ xuất hiện khi bạn thường xuyên ăn thịt bò, tập gym hoặc đã có vấn đề về thận. Người khỏe mạnh có cần lo lắng không? Người đang suy thận có phải kiêng thịt bò hoàn toàn? Và nếu vẫn ăn thì bao nhiêu là vừa?

Đừng vội bỏ thịt bò khỏi thực đơn chỉ vì lo ngại. Điều quan trọng là hiểu đúng mối liên quan giữa thịt bò, lượng protein và sức khỏe thận để biết khi nào cần điều chỉnh khẩu phần.

Ăn nhiều thịt bò có thực sự gây suy thận không?

Không. Ăn nhiều thịt bò không có nghĩa là chắc chắn sẽ bị suy thận. Điều đáng quan tâm là thói quen ăn quá nhiều thịt đỏ trong thời gian dài, đặc biệt khi người ăn đã có các yếu tố nguy cơ bệnh thận.

Thịt bò cung cấp protein, sắt và nhiều dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Khi protein được chuyển hóa, cơ thể tạo ra các chất thải chứa nitơ cần được thận lọc và đào thải.

Vì vậy:

• Người khỏe mạnh không nên hiểu rằng ăn một vài bữa nhiều thịt bò sẽ lập tức gây suy thận.
• Người ăn thịt bò với lượng lớn trong thời gian dài nên chú ý đến tổng lượng thịt đỏ trong chế độ ăn.
• Người đã suy giảm chức năng thận cần quan tâm hơn đến tổng lượng protein trong khẩu phần.
• Người tập gym ăn thịt bò để bổ sung protein cũng cần tính cả lượng đạm từ những thực phẩm khác trong ngày.

Ai nên ăn và ai cần hạn chế sử dụng thịt bò?

Người khỏe mạnh có thể ăn thịt bò với khẩu phần hợp lý. Người có nguy cơ hoặc đã mắc bệnh thận cần chú ý hơn đến lượng ăn và tổng lượng protein.

Người trưởng thành khỏe mạnh

Người khỏe mạnh không cần kiêng thịt bò chỉ vì lo suy thận.

Nếu thường xuyên ăn thịt bò, bạn nên:

• Ăn khẩu phần vừa phải thay vì tập trung quá nhiều thịt bò trong một bữa.
• Kết hợp đa dạng các nhóm thực phẩm.
• Hạn chế thói quen ăn quá nhiều thịt đỏ trong thời gian dài.
• Quan tâm đến tổng lượng protein thay vì chỉ tính riêng thịt bò.

WCRF khuyến nghị tổng lượng thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn và thịt cừu không quá khoảng 350 – 500 g thịt chín mỗi tuần. Đây là mức tham khảo cho tổng thịt đỏ, không phải lượng thịt bò bắt buộc phải ăn.

Người tập gym, thể hình

Người tập gym không phải kiêng thịt bò chỉ vì ăn nhiều protein. Điều cần quan tâm là tổng lượng protein có phù hợp với nhu cầu tập luyện và tình trạng sức khỏe hay không.

Bạn nên chú ý:

• Tính tổng protein từ toàn bộ khẩu phần trong ngày.
• Điều chỉnh lượng đạm theo cân nặng, mức độ vận động và mục tiêu tập luyện.
• Không nên chỉ dựa vào thịt bò để bổ sung protein.
• Nếu đã từng có vấn đề về thận, nên trao đổi với bác sĩ trước khi tăng protein đáng kể.

Người có nguy cơ suy thận

Nhóm có nguy cơ bệnh thận nên chú ý hơn đến chế độ ăn và tình trạng sức khỏe.

Một số yếu tố cần lưu ý gồm:

• Tiểu đường.
• Tăng huyết áp.
• Có tiền sử bệnh thận.
• Từng được phát hiện bất thường về chức năng thận.
• Đang được bác sĩ theo dõi các vấn đề liên quan đến thận.

Trong trường hợp này:

• Không nên tự kết luận thịt bò là nguyên nhân gây suy thận.
• Không nên tự ý kiêng hoàn toàn thịt bò.
• Nên kiểm tra chức năng thận khi có chỉ định hoặc kết quả bất thường.
• Nếu đã phát hiện bệnh thận, lượng protein cần được điều chỉnh theo tình trạng thực tế.

Nhóm người mắc bệnh suy thận

Người suy thận cần điều chỉnh lượng thịt bò phù hợp với tình trạng sức khỏe, nhưng không phải kiêng hoàn toàn.

Trước khi thay đổi khẩu phần, cần biết thận đang hoạt động ở mức nào và cơ thể có đang thiếu chất hay không. Từ đó mới xác định lượng đạm phù hợp và lượng thịt bò nên ăn.

Nhóm người suy thận chưa lọc máu

Nhóm này thường cần giảm lượng đạm trong chế độ ăn để phù hợp với tình trạng của thận.

Theo hướng dẫn KDIGO 2024, người mắc bệnh thận mạn ở mức độ vừa đến nặng và chưa lọc máu thường được khuyến nghị khoảng 0,8 g protein cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày. Ví dụ, người nặng 60 kg thì tổng lượng protein trong một ngày khoảng 48 g. Đây là lượng protein tính từ tất cả thực phẩm trong ngày, không phải 48 g thịt bò hay 48 g protein lấy riêng từ thịt bò.

Khi chuẩn bị bữa ăn, cần lưu ý:

• Đây là tổng lượng đạm trong cả ngày, không phải riêng lượng thịt bò.
• Cần tính cả đạm từ các món ăn và thực phẩm khác trong ngày.
• Không nên tự ý giảm đạm quá nhiều vì có thể khiến người bệnh thiếu chất, yếu cơ.
• Người chăm sóc không nên tự ý bỏ hoàn toàn thịt bò khỏi bữa ăn.

Nhóm người suy thận đang lọc máu

Người đang lọc máu có nhu cầu đạm khác với người chưa lọc máu. Lúc này, cơ thể thường cần được cung cấp đủ đạm để giữ sức khỏe và hạn chế mất cơ.

Vì vậy:

• Không nên áp dụng cách ăn của người suy thận chưa lọc máu cho người đang lọc máu.
• Lượng thịt bò nên được điều chỉnh dựa trên sức khỏe và nhu cầu dinh dưỡng của từng người.
• Người chăm sóc nên thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Ăn bao nhiêu thịt bò là phù hợp?

Không có một con số cố định phù hợp cho tất cả mọi người. Lượng thịt bò cần được cân nhắc dựa trên sức khỏe, tổng lượng protein và lượng thịt đỏ đã ăn trong tuần.

Với người trưởng thành khỏe mạnh, có thể ăn thịt bò với khẩu phần vừa phải. Nếu chọn thịt bò là loại thịt đỏ chính trong tuần, mức khoảng 200 – 300 g thịt chín/ tuần có thể dùng làm mức tham khảo để chia thành nhiều bữa.

Khi ăn thịt bò:

• Chia thành 2 – 3 bữa thay vì ăn quá nhiều trong một lần.
• Ưu tiên thịt bò nạc, hạn chế phần nhiều mỡ.
• Không cần cố ăn đủ một mức cố định nếu trong tuần đã ăn thêm thịt lợn hoặc các loại thịt đỏ khác.
• Người tập gym nên tính protein theo nhu cầu thay vì chỉ tăng lượng thịt bò.
• Người mắc bệnh thận không nên áp dụng máy móc khẩu phần của người khỏe mạnh.

Thịt bò không phải thực phẩm bắt buộc phải loại bỏ để bảo vệ thận. Điều quan trọng là kiểm soát khẩu phần, đa dạng nguồn protein và tránh duy trì chế độ ăn quá nhiều thịt đỏ trong thời gian dài. Người khỏe mạnh không nhất thiết phải bỏ thịt bò, còn người mắc bệnh thận cần kiểm soát lượng protein phù hợp với tình trạng bệnh.

Nếu đang có bệnh thận hoặc chỉ số thận bất thường, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi đáng kể chế độ ăn.

Việt Thắng tổng hợp những thông tin trên với mong muốn giúp bạn hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa thịt bò và sức khỏe thận, từ đó lựa chọn chế độ ăn phù hợp hơn.