Ẩm Thực
Nấu sữa hạt nên dùng hạt ý dĩ hay ý dĩ nếp?
Trong một mẻ sữa hạt, ý dĩ là nguyên liệu giúp tăng độ bùi và tạo hương vị thơm ngon cho thành phẩm. Tuy nhiên, trên thị trường hiện có hai loại phổ biến là ý dĩ thường và ý dĩ nếp, khiến nhiều người phân vân không biết nên chọn loại nào để nấu sữa. Vậy nấu sữa hạt nên dùng ý dĩ thường hay ý dĩ nếp? Bài viết dưới đây Việt Thắng sẽ giúp bạn phân biệt đặc điểm của từng loại và lựa chọn nguyên liệu phù hợp để có được mẻ sữa thơm ngon, sánh mịn.
Nấu sữa hạt nên dùng hạt ý dĩ hay ý dĩ nếp?
Khi nấu sữa hạt, bạn nên ưu tiên sử dụng ý dĩ nếp. Đây là loại hạt phù hợp hơn nếu muốn tạo ra thành phẩm có hương vị thơm ngon và kết cấu hấp dẫn. Cụ thể nhờ:
- Hương thơm hấp dẫn: Ý dĩ nếp khi nấu chín có mùi thơm nhẹ, dễ chịu, giúp ly sữa có hương vị thơm ngon hơn.
- Vị bùi đặc trưng: Hạt có vị bùi, ngọt nhẹ tự nhiên, tạo cảm giác đậm đà và ngon miệng khi thưởng thức.
- Kết cấu sánh mịn: Nhờ đặc tính dẻo, ý dĩ nếp khi được nấu chín và xay nhuyễn có thể giúp sữa đạt độ sánh tự nhiên, không bị quá loãng.
Ý dĩ thường vẫn có thể sử dụng để nấu sữa và cung cấp các thành phần dinh dưỡng tương tự ý dĩ nếp. Loại hạt này có độ dẻo thấp hơn nên sữa thành phẩm thường ít sánh hơn, phù hợp với người thích uống sữa có kết cấu thanh nhẹ.

Đặc điểm và giá trị dinh dưỡng cùa 2 loại ý dĩ
Ý dĩ thường được sử dụng khá phổ biến trong Đông y, thường xuất hiện trong các bài thuốc hoặc được kết hợp với những nguyên liệu khác để chế biến thành món ăn bồi bổ, còn gọi là thực bổ. Hạt ý dĩ thường được phối hợp cùng các vị như táo đỏ, kỷ tử, hoài sơn, hạt sen… nhằm tạo nên những món ăn vừa cung cấp dinh dưỡng vừa phù hợp với mục đích bồi bổ cơ thể theo quan niệm Đông y.
Chính vì được ứng dụng nhiều trong lĩnh vực này nên ý dĩ thường cũng được biết đến với vai trò là một nguyên liệu thực dưỡng. Trong khi đó, ý dĩ nếp thường được lựa chọn nhiều hơn trong chế biến thực phẩm nhờ đặc tính dẻo và hương vị phù hợp với các món ăn, thức uống.
Cả ý dĩ thường và ý dĩ nếp đều có các giá trị dinh dưỡng khá gần nhau, cung cấp một số thành phần cần thiết cho cơ thể, bao gồm:
- Tinh bột: Là thành phần chính trong hạt, cung cấp năng lượng cho các hoạt động hằng ngày.
- Chất đạm: Bổ sung protein thực vật, góp phần duy trì và xây dựng các mô trong cơ thể.
- Chất xơ: Hỗ trợ hoạt động tiêu hóa và góp phần duy trì chế độ ăn cân đối.
- Chất béo: Có trong hạt với hàm lượng nhất định, góp phần tạo nên giá trị dinh dưỡng.
- Vitamin nhóm B: Tham gia vào quá trình chuyển hóa thức ăn thành năng lượng.
- Khoáng chất: Cung cấp một số khoáng chất như phốt pho, magie, kali và sắt.
Nhìn chung, hai loại ý dĩ đều có thể bổ sung vào chế độ ăn hằng ngày. Vì vậy, nếu xét về dinh dưỡng, bạn không nhất thiết phải chọn ý dĩ nếp thay cho ý dĩ thường. Sự khác biệt đáng cân nhắc khi nấu sữa chủ yếu nằm ở đặc tính hạt và hương vị thành phẩm.

Cách nấu sữa hạt ý dĩ nếp tại nhà
Ý dĩ nếp có thể kết hợp với nhiều loại hạt và ngũ cốc để nấu sữa. Dưới đây là hai công thức đơn giản, dễ thực hiện tại nhà, giúp bạn có thêm lựa chọn cho thực đơn hằng ngày.
Cách nấu sữa ý dĩ nếp hạt sen táo đỏ
Sữa ý dĩ nếp hạt sen táo đỏ có vị bùi nhẹ, thơm dịu và độ sánh tự nhiên. Các nguyên liệu kết hợp hài hòa, phù hợp để dùng vào bữa sáng hoặc bữa phụ.
Nguyên liệu chuẩn bị:
- Ý dĩ nếp: 50g.
- Hạt sen khô: 30g.
- Táo đỏ: 5 – 6 quả.
- Đường phèn: 20 – 30g (có thể điều chỉnh theo khẩu vị).
- Nước lọc: 1 – 1,2 lít.
Cách thực hiện:
Để làm sữa ý dĩ nếp hạt sen táo đỏ thơm ngon, sánh mịn, bạn hãy thực hiện theo các bước sau:
Sơ chế nguyên liệu
- Ý dĩ nếp nhặt bỏ hạt lép, hạt hỏng, rửa sạch rồi ngâm trong nước khoảng 4 – 6 tiếng hoặc qua đêm để hạt mềm hơn.
- Hạt sen khô rửa sạch, ngâm nước khoảng 2 – 3 tiếng. Nếu sử dụng hạt sen tươi, bạn chỉ cần bỏ tâm sen và rửa sạch.
- Táo đỏ rửa sạch, ngâm nước ấm khoảng 10 phút rồi cắt thành lát nhỏ, bỏ hạt.Nấu chín nguyên liệu
Cho ý dĩ nếp và hạt sen vào nồi cùng khoảng 1 – 1,2 lít nước. Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, nấu khoảng 30 – 40 phút đến khi các nguyên liệu mềm nhừ. Trong quá trình nấu, thỉnh thoảng khuấy nhẹ để hạt không bị dính đáy nồi.

Xay sữa
Cho hỗn hợp ý dĩ, hạt sen và phần nước nấu vào máy xay. Thêm táo đỏ rồi xay nhuyễn đến khi hỗn hợp mịn. Nếu muốn sữa có kết cấu mượt hơn, bạn có thể lọc qua rây sau khi xay.
Hoàn thiện
Đổ sữa vào nồi, thêm đường phèn và đun trên lửa nhỏ khoảng 5 – 10 phút. Khuấy đều tay để đường tan hoàn toàn và sữa không bị cháy đáy. Nếm lại độ ngọt rồi tắt bếp.
Cách nấu sữa ý dĩ nếp yến mạch
Sữa ý dĩ nếp yến mạch có độ sánh nhẹ, vị bùi và thơm đặc trưng của ngũ cốc. Công thức này không cần quá nhiều nguyên liệu, cách làm cũng khá đơn giản.
Nguyên liệu chuẩn bị:
- Ý dĩ nếp: 50g.
- Yến mạch cán dẹt: 30g.
- Đường phèn hoặc mật ong: 15 – 20g (tùy khẩu vị).
- Nước lọc: 1 lít.
Cách thực hiện:
Quá trình làm sữa gồm các công đoạn đơn giản, bạn có thể tự chuẩn bị và thực hiện ngay tại nhà theo hướng dẫn dưới đây:
Sơ chế nguyên liệu
- Ý dĩ nếp nhặt sạch, rửa qua nước rồi ngâm khoảng 4 – 6 tiếng hoặc qua đêm. Sau khi ngâm, vớt ra và để ráo.
- Yến mạch cán dẹt rửa nhanh nếu cần, không nên ngâm quá lâu vì hạt dễ bị nhão.

Nấu ý dĩ nếp
Cho ý dĩ nếp vào nồi cùng 1 lít nước, đun sôi rồi hạ nhỏ lửa. Nấu khoảng 30 – 40 phút đến khi hạt mềm và chín hoàn toàn.
Xay cùng yến mạch
Cho ý dĩ đã nấu chín, yến mạch và phần nước nấu vào máy xay. Xay khoảng 1 – 2 phút đến khi hỗn hợp nhuyễn mịn. Nếu thấy sữa quá đặc, bạn có thể bổ sung thêm nước ấm để điều chỉnh độ loãng.
Nấu và hoàn thiện sữa
Đổ hỗn hợp đã xay vào nồi, đun trên lửa nhỏ khoảng 5 – 7 phút và khuấy liên tục để sữa không bị lắng, dính đáy. Thêm đường phèn nếu muốn uống ngọt, khuấy tan rồi tắt bếp. Nếu dùng mật ong, nên đợi sữa nguội bớt rồi mới cho vào.
Cách bảo quản sữa hạt ý dĩ nếp
Sữa hạt tự nấu không chứa chất bảo quản nên cần được bảo quản đúng cách để giữ hương vị và hạn chế hư hỏng.
- Để sữa nguội bớt sau khi nấu, sau đó rót vào chai hoặc lọ thủy tinh đã được rửa sạch và tiệt trùng.
- Đậy kín nắp, bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh ở nhiệt độ khoảng 2 – 5 độ.
- Nên sử dụng trong vòng 24 – 48 giờ để đảm bảo chất lượng.
- Không để sữa ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ, đặc biệt trong thời tiết nóng.
- Lắc nhẹ trước khi uống nếu sữa có hiện tượng lắng tự nhiên. Nếu sữa có mùi chua, nổi bọt bất thường hoặc đổi màu, bạn không nên tiếp tục sử dụng.

Nhìn chung, ý dĩ nếp là lựa chọn phù hợp hơn để nấu sữa hạt nếu bạn yêu thích thành phẩm có độ dẻo, sánh mịn, vị bùi và thơm. Bạn cũng có thể kết hợp ý dĩ nếp với hạt sen, táo đỏ hoặc yến mạch để tạo ra nhiều công thức sữa thơm ngon, bổ dưỡng. Trong trường hợp không có ý dĩ nếp, ý dĩ thường vẫn có thể sử dụng để nấu sữa mà không làm mất đi giá trị dinh dưỡng vốn có của hạt.

