Sa sâm trị ho được không? Bài thuốc hỗ trợ trị ho khan

Khi thời tiết thay đổi, tình trạng ho khan, khô họng và ngứa rát cổ họng thường xuất hiện, khiến nhiều người tìm đến các loại thảo dược tự nhiên để cải thiện. Trong đó, sa sâm là dược liệu được sử dụng khá phổ biến trong các bài thuốc Đông y dành cho người bị ho. Vậy sa sâm có trị ho được không, vì sao loại rễ này lại được nhiều người tin dùng? Cùng tìm hiểu công dụng và cách sử dụng sa sâm qua bài viết dưới đây.

Sa sâm là gì? Đặc điểm nhận diện của sa sâm

Sa sâm có tên khoa học là Glehnia littoralis, thuộc họ Hoa tán (Apiaceae). Đây là cây thân thảo sống lâu năm, thường mọc ở những vùng đất cát ven biển, có khí hậu nhiều nắng và gió. Dược liệu này có nguồn gốc từ khu vực Đông Á, phân bố tại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số vùng thuộc Viễn Đông của Nga.

Đặc điểm nhận biết sa sâm:

• Thân cây: Thân thảo, mọc thấp, có thể cao khoảng 20 – 40 cm.
• Lá: Lá mọc thành cụm, phiến lá thường chia thùy, mép có răng cưa.
• Hoa: Hoa nhỏ, màu trắng, mọc thành cụm ở đầu cành.
• Rễ: Rễ phát triển thành dạng củ dài, là bộ phận được sử dụng làm thuốc.

Rễ cây sa sâm là bộ phận được thu hoạch để làm dược liệu. Sau khi đào lên, rễ được rửa sạch, loại bỏ tạp chất, thái lát rồi phơi nắng hoặc sấy khô. Sa sâm khô thường có dạng lát, màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, được dùng để sắc nước hoặc phối hợp với các vị thuốc khác trong bài thuốc Đông y.

Sa sâm trị ho được không?

Sa sâm có trị được ho khan. Sa sâm là vị thuốc được sử dụng trong Đông y để hỗ trợ trị ho, đặc biệt là ho khan, ho kéo dài kèm khô họng, ít đờm. Công dụng này chủ yếu đến từ đặc tính dưỡng âm, nhuận phế và sinh tân dịch của dược liệu.

Sa sâm hỗ trợ cải thiện tình trạng ho thông qua những công dụng sau:

• Dưỡng âm: Giúp bồi bổ phần âm dịch trong cơ thể, phù hợp với người bị khô miệng, khô họng và ho khan kéo dài.
• Nhuận phế: Có tác dụng làm ẩm phổi, giúp làm dịu tình trạng khô rát đường hô hấp, từ đó hỗ trợ giảm ho do khô táo.
• Sinh tân dịch: Giúp bổ sung dịch cho cơ thể, cải thiện cảm giác khát nước, khô họng và khó chịu khi ho.

Bên cạnh đó, rễ sa sâm còn chứa các hợp chất tự nhiên như coumarin, flavonoid và polysaccharide. Những thành phần này góp phần tạo nên hoạt tính sinh học của dược liệu, trong đó có khả năng chống oxy hóa và hỗ trợ giảm viêm.

Nhờ đặc tính dưỡng ẩm, làm dịu phổi cùng các thành phần tự nhiên, sa sâm được sử dụng phổ biến trong Đông y để chăm sóc đường hô hấp và hỗ trợ cải thiện tình trạng ho, nhất là ho khan do khô táo.

Bài thuốc hỗ trợ ho khan từ sa sâm

Trong Đông y, sa sâm thường được kết hợp với các vị thuốc có tác dụng dưỡng âm, nhuận phế để hỗ trợ cải thiện tình trạng ho khan, khô họng và ít đờm. Dưới đây là một số bài thuốc có sử dụng sa sâm mà bạn có thể tham khảo.

Sa sâm mạch đông thang

Sa sâm Mạch Đông thang là bài thuốc được dùng trong Đông y cho các trường hợp phế vị khô nóng, biểu hiện qua ho khan, họng khô, miệng khát và ít đờm. Bài thuốc phối hợp các vị có tác dụng dưỡng phế âm, sinh tân dịch và làm dịu tình trạng khô táo.

Thành phần gồm:

• Sa sâm: 12g.
• Mạch môn: 12g.
• Ngọc trúc: 8 – 12g.
• Thiên hoa phấn: 12g.
• Tang diệp: 12g.
• Bạch biển đậu: 8g.
• Cam thảo: 4 – 6g.

Cách thực hiện:

• Rửa nhanh các vị thuốc qua nước sạch, để ráo.
• Cho tất cả nguyên liệu vào ấm sắc thuốc, thêm lượng nước phù hợp.
• Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, sắc đến khi nước thuốc còn đủ dùng.
• Chắt nước thuốc ra, chia thành 2 lần uống trong ngày.

Sa sâm kết hợp ngọc trúc và ý dĩ

Bài thuốc này kết hợp sa sâm, ngọc trúc và ý dĩ. Sa sâm và ngọc trúc thường được dùng để dưỡng âm, nhuận phế, làm dịu tình trạng khô họng và ho khan. Ý dĩ có tác dụng kiện tỳ, giúp điều hòa chức năng tiêu hóa theo quan niệm Đông y.

Thành phần gồm:

• Sa sâm: 8g.
• Ngọc trúc: 20g.
• Ý dĩ nhân: 16g.

Cách thực hiện:

• Rửa sạch các vị thuốc, để ráo nước.
• Cho nguyên liệu vào ấm, thêm nước và đun sôi.
• Hạ nhỏ lửa, tiếp tục sắc đến khi thu được nước thuốc.
• Chắt lấy nước, dùng trong ngày.

Thang thanh kim ích khí

Thang thanh kim ích khí là bài thuốc phối hợp sa sâm với các vị thuốc dưỡng âm, thanh phế và bổ khí. Công thức này được sử dụng trong các trường hợp ho khan kéo dài kèm khô họng, hụt hơi, khản tiếng hoặc mất tiếng.

Thành phần gồm:

• Sa sâm: 20g.
• Sinh địa: 20g.
• Tri mẫu: 12g.
• Huyền sâm: 12g.
• Ngưu bàng tử: 12g.
• Xuyên bối mẫu: 6g.
• Hoàng kỳ: 4g.

Cách thực hiện:

• Rửa sạch các vị thuốc, để ráo nước.
• Cho tất cả nguyên liệu vào ấm sắc thuốc, thêm nước.
• Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, sắc lấy nước uống.
• Chắt nước thuốc ra và chia thành các lần dùng trong ngày.

Những lưu ý cần tránh khi sử dụng sa sâm

Sa sâm có tính mát, thường được dùng để dưỡng âm, nhuận phế. Khi sử dụng dược liệu này, bạn cần lưu ý một số trường hợp sau:

• Người bị ho do cảm lạnh, có đờm loãng trắng, sợ lạnh không nên tự ý dùng sa sâm.
• Người thường xuyên lạnh bụng, tiêu chảy hoặc có thể trạng hư hàn cần thận trọng khi sử dụng.
• Không kết hợp sa sâm với lê lô theo nguyên tắc phối ngũ trong Đông y.
• Không tự ý tăng liều hoặc sử dụng liên tục trong thời gian dài.
• Phụ nữ mang thai, đang cho con bú và trẻ em không tự ý sử dụng sa sâm.
• Không dùng dược liệu bị ẩm mốc, đổi màu hoặc có mùi lạ.

Sa sâm là dược liệu thường dùng trong Đông y để hỗ trợ cải thiện ho khan, khô họng nhờ đặc tính dưỡng âm, nhuận phế. Nếu có nhu cầu tìm mua sa sâm khô chất lượng, bạn có thể tham khảo sản phẩm tại Việt Thắng với nguồn gốc rõ ràng và giá cả hợp lý.